โครงการปราณบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์

เป็นเขื่อนดิน สูง 42 เมตร ยาว 1,500 เมตร สามารถเก็บกักน้ำได้ 445 ล้านลูกบาศก์เมตร พื้นทีึ่่รับประโยชน์ 364,000 ไร่

ระยะเวลาก่อสร้าง     15 ปี     (ปี 2510 - 2524)

ที่ตั้ง       ตำบลเขาน้อย  อำเภอปราณบุรี  จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
              พิิกัด     47 P NP  865 – 780  
              ระวาง   4933  IV
              Lat.        12    27'    54"    N.
              Long.    99    47'    45"    E.

ประโยชน์ที่ได้รับ  

    • พื้นที่ชลประทาน(ฝั่งขวา) 220,000 ไร่ สำหรับพืชฤดูฝน และ 144,000 ไร่ สำหรับพืชฤดูแล้ง
    • ทำให้พื้นที่เพาะปลูกบริเวณทุ่งสามร้อยยอดซึ่งเป็นดินเค็ม ให้ทำการเพาะปลูกได้ในระยะต่อไป
    • ช่วยบรรเทาอุทกภัยในพื้นที่เขตโครงการฯ จากแม่น้ำปราณบุรี
    • ถนนบนคันคลอง ช่วยส่งเสริมการคมนาคมทางบก
    • เป็นแหล่งเพาะพันธุ์ปลา  ท่องเที่ยว และพักผ่อนหย่อนใจ
    ค่าก่อสร้าง     ทั้งโครงการ   1,205  ล้านบาท เฉพาะห้วงานและอาคารประกอบ 173.45 ล้านบาท

    ความเป็นมา              

              แม่น้ำปราณบุรี มีต้นน้ำอยู่ในเทือกเขาตะนาวศรี  โดยมีลำห้วยและแม่น้ำเล็ก ๆ หลายสายไหลมารวมกันที่บริเวณบ้านกร่าง อำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี ผ่านอำเภอชะอำ เข้าท้องที่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เมื่อผ่านอำเภอปราณบุรีไปแล้ว จึงไหลลงสู่อ่าวไทยที่บ้านปากน้ำปราณ ความยาวทั้งสิ้น  180 กิโลเมตร
    แม่น้ำไหลผ่านพื้นที่ซึ่งมีความลาดเทมาก เนื่องจากฝนในลุ่มน้ำนี้น้อย และตกหนักในช่วงที่มีดีเพรสชั่นผ่าน ในราว ๆ เดือนตุลาคมเท่านั้น และที่ราบผืนใหญ่ก็มีเพียงลำห้วยเล็ก ๆ ไหลฝ่านน้อยสาย จึงขาดแคลนน้ำสำหรับการเพาะปลูกในฤดูแล้งเป็นอันมาก  ครั้นเวลาฝนตกหนัก น้ำจากแม่น้ำปราณบุรีและลำห้วยต่าง ๆ จากชายเขาก็ไหลบ่าลงไปท่วมที่ราบ ซึ่งทำการเพาะปลูกตลอดจนเส้นทางคมนาคม ซึ่งสร้างขวางทางน้ำไหลผ่านอยู่เสมอ จนทำให้การคมนาคมเสียหาย ใช้การไม่ได้และเกิดปัญหาการขาดแคลนน้ำในหน้าแล้ง แต่มีอุทกภัยในหน้าฝน  กรมชลประทานจึงสร้างเขื่อนปราณบุรีขึ้น เพื่อเก็บกักน้ำและบรรเทาอุทกภัยดังกล่าว  นอกจากนั้น ยังส่งน้ำไปใช้เพื่อการอุปโภคบริโภคในท้องที่อำเภอปราณบุรี  อำเภอกุยบุรี  ลงไปถึงอำเภอเมือง จังหวัดประจวบคีรีขันธ์  เริ่มทำการก่อสร้างปี พ.ศ.2510 จะเสร็จสมบูรณ์ในปี 2525

    ลักษณะโครงการ    

      • เป็นเขื่อนดินเก็บกักน้ำ  ปิดกั้นแม่น้ำปราณบุรี
      • สูง  42  ม.  ยาว  1,500  ม. 
      • ระดับสันเขื่อน + 62.00 ร.ท.ก.
      • ระดับเก็บกัก  +  55.00 ร.ท.ก.  ระดับเก็บกักสูงสุด  60.00 ร.ท.ก. 
      • ปริมาณน้ำที่ระดับเก็บกัก  445  ล้าน ลบ.ม. ปริมาณน้ำที่ระดับเก็บกักสูงสุด  650  ล้าน ลบ.ม.
      • อาณาเขตรับน้ำ  2,029  ตร.กม.  พื้นที่อ่างฯ 36.70 ตร.กม.
      • ปริมาณน้ำไหลลงอ่างฯ 500 ล้าน ลบ.ม./ปี ปริมาณฝนเฉลี่ย 1,041 มม./ปี
      • Canal  Outlet  ขนาด ? 3.00 ม.  ยาว 161 ม. ระบายน้ำได้  31.50 ลบ.ม./วินาที
      • Service  Spillway  เป็นคอนกรีตเสริมเหล็กบานโค้ง  ขนาด 10.00 + 3.00 ม. 2 ช่อง ระบายน้ำได้  945 ลบ.ม./วินาที
      • ทางระบายน้ำฉุกเฉิน  ขนาดกว้าง 135 ม. ระบายน้ำได้  680  ลบ.ม./วินาที
      • คลองส่งน้ำสายใหญ่ 1 สาย ยาว 65.17 กม.  ปริมาณน้ำผ่านเต็มที่ 31.50 ลบ.ม./วินาที คลองซอยและคลองแยกซอย รวม 52 สาย  ยาว 237.03 กม.