โครงการกิ่วลม จังหวัดลำปาง

เป็นเขื่อนคอนกรีต สูง 26.5 เมตร ยาว 135 เมตร สามารถเก็บกักน้ำได้ 112 ล้านลูกบาศก์เมตร พื้นที่รับประโยชน์ 200,000 ไร่

ที่ตั้ง         ตำบลบ้านแลง อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง
               พิกัด     47 Q NA 663 – 479
               ระวาง   4946 III
               Lat.      180   31’   19”  N.
               Long.   990   37’   34”  E.

ระยะเวลาก่อสร้าง     18 ปี (ปี 2507 – ปี 2524)

ค่าก่อสร้าง          ทั้งโครงการ 383.7 ล้านบาท เฉพาะหัวงานและอาคารประกอบ 127.5 ล้านบาท

ประโยชน์ที่ได้รับ   -  เนื้อที่ชลประทานฝั่งขวา 51,000 ไร่
                         -  ผลิตไฟฟ้าพลังน้ำได้ 400 กิโลวัตต์
                         -  ส่งน้ำให้กับโครงการแม่วังสำหรับเนื้อที่เพาะปลูก 77,000 ไร่ โครงการแม่ปุง สำหรับเนื้อที่เพาะปลูกฤดูฝน 25,800 ไร่ ฤดูแล้ง 72,000  ไร่         

ความเป็นมา

แม่น้ำวัง เป็นแควที่มีขนาดเล็กและสั้นที่สุดของแม่น้ำเจ้าพระยา อยู่ในท้องที่จังหวัดลำปางเพียงจังหวัดเดียวเกือบตลอดสาย และไหลลงสู่แม่น้ำปิงในเขตจังหวัดตาก
แม่น้ำวังมีพื้นที่ลุ่มน้ำแคบ ประกอบกับมีฝนน้อยกว่าลุ่มน้ำอื่น ๆ ในภาคนี้ แม่น้ำจึงเล็ก แต่น้ำขึ้นและลงในเวลาอันรวดเร็ว กับมีระยะเวลาขาดแคลนน้ำค่อนข้างมาก การทำนาจึงขึ้นอยู่กับฝนเป็นส่วนใหญ่ ทำให้เกษตรกรได้รับความเดือดร้อนเป็นอันมาก และข้าวที่ปลูกได้ก็น้อยจนไม่พอบริโภคในจังหวัด เพื่อเป็นการแก้ไขความเดือดร้อนเกี่ยวกับเรื่องน้ำเพื่อการเพาะปลูกของราษฎรในขั้นแรกนั้น กรมชลประทานได้พิจารณาสร้างโครงการชลประทานแม่วังซึ่งเป็นโครงการประเภททดและส่งน้ำแบบเหมืองฝายขึ้นเป็นโครงการแรกเมื่อ พ.ศ.2478 ต่อมา เมื่อความต้องการน้ำเพื่อการเพาะปลูกเพิ่มขึ้น กรมชลประทานจึงสร้างเขื่อนเก็บกักน้ำกิ่วลมที่ตำบลบ้านแลง อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง เพื่อเก็บกักน้ำบนแม่น้ำวัง และสามารถส่งให้ราษฎรทำการเพาะปลูกได้ตลอดปี
เขื่อนกิ่วลมเป็นเขื่อนเก็กน้ำแห่งแรกในภาคเหนือ และเริ่มเก็บน้ำได้ในปี 2515

ลักษณะโครงการ

-     เป็นเขื่อนเก็บกักน้ำคอนกรีตเสริมเหล็ก
-     สูง 26.50 ม. ยาว 135 ม. มีช่องระบายกว้าง 13.00 ม. จำนวน 5 ช่อง
-     ระดับสันเขื่อน + 236.00 ร.ท.ก.
-     ระดับเก็บกัก + 285.00 ร.ท.ก. ระดับน้ำเก็บกักสูงสุด 285.00 ร.ท.ก.
-     ปริมาณน้ำที่ระดับเก็บกัก 112 ล้าน ลบ.ม.ปริมาณน้ำที่ระดับเก็บกักสูงสุด 112 ล้าน ลบ.ม.
-     อาณาเขตรับน้ำ 2,700 ตร.กม. พื้นที่อ่าง ฯ ที่ระดับเก็บกักสูงสุด 19 ตร.กม. ปริมาณฝนเฉลี่ย 1,200 มม./ปี
-     Service  Spillway ขนาด 1.25 x 2.00 ม. ระบายน้ำได้ 12.00 ลบ.ม./วินาที
-     ทางระบายน้ำฉุกเฉิน ขนาด 13.00 x 8.00 ม. ระบายน้ำได้ 3,000 ลบ.ม./วินาที
-     คลองส่งน้ำสายใหญ่ฝั่งขวา ยาว 40.30 กม. ปริมาณน้ำผ่านเต็มที่ 25.00 ลบ.ม./วินาที คลองซอยและคลองแยกซอย 31 สาย ยาวรวม 71.60 กม.